E koa ana a Brenda Soutar rāua ko Mātai Smith, ngā Hoa-Toihau o Te Mātāwai ki te whakapuaki i te kopounga o Kerensa Johnston rātou ko Verona-Meiana Putaranui, ko Dr Julian Wilcox ki te Te Rūnanga Kaiwhakatere o Whakaata Māori.
I raro i te Tekiona 43 o Te Ture mō Te Reo Māori 2016, me mātua kopou e Te Mātāwai tētahi tokowhā o te tokowhitu e whakahaua ana e te tekiona 19(1) o te Ture Ratonga Whakaata Māori 2003 hei whakataka ki te Poari o Whakaata Māori.
He mahi matua tā Whakaata Māori ki te whakarauora i te reo Māori mā te pāpāho. Waihoki, he waiwai te mana urungi pakari kia whakatutuki i tana mahi ā-ahurea, ā-ratonga tūmatanui hoki.
E ai ki a Brenda Smith, Hoa-Toihau o Te Mātāwai, “kei tua atu i te tutukinga mana urungi ēnei kopounga. E whakaata ana i te ngākau titikaha o Te Mātāwai ki te kopou i ngā kaiārahi e whakapakari ai i te pāpāho Māori, e hāpai ai i te mana o ō tātou rōpū whakahaere, ā, e whakatūturu ai i te mahi māia a Whakaata Māori ki te āwhina i ā tātōu tāngata, i tō tātou reo hoki haere ake nei.
Ka kī a Mātai Smith, Hoa-Toihau o Te Mātāwai, e whakatinana ana ēnei kopounga i te haepapatanga ā-ture me te ngākau titikaha o Te Mātāwai ki te ngākau pono o te pāpāho Māori.
“E kawea ana e Whakaata Māori tō tātou reo, ā tātou kōrero, me tō tatou tuakiri ki roto ki ngā kāinga o ā tātou tāngata. E auaha ana ēnei kōrero he pēhea tātou e kite i a tātou, he pēhea hoki tātou e kitea ai, me te ngākau titikaha ki te hautūtanga ngātahi o ēnei kopounga kia ārahi tonu i taua kaupapa mā te pāpāho Māori.”
Ko te hunga kopou ko:
Kerensa Johnston (Ngāti Tama, Ngāruahine, Te Ātiawa, Ngāti Whāwhākia ) e kawe mai ana i ōna wheako whānui ki te taha mana whakahaere, ki te ao ture, ki te rautaki rangatōpū, ki te whanaketanga Māori anō hoki. He Tumu Whakarae o mua o te Kaporeihana o Wakatū, kua ārahi i ngā kaupapa tuku iho e hāngai ana ki te mātau ā-whānau me te toitūtanga mauroa. Ināianei, ko ia te Toihau o Ngā Pae o Te Māramatanga me te Toihau o te Tarahiti o Ngāti Tama ki Te Waipounamu.
Verona-Meiana Putaranui (Ngāti Porou, Te Aitanga-ā Hauiti, Rongowhakaata, Ngāi Tāmanuhiri, Ngāti Pāhauwera) e whakautea ana hei mātanga whakawhiti kōrero Māori, neke atu i te 25 tau e mahi ana ki te rāngai tūmatatanui, iwi, kaupapa Māori anō hoki. He mātanga i whakatere i te hononga i waenga i te Karauna, ngāi Māori, te rāngai tūmatanui hoki, ā, kei roto i āna mahi te hautūtanga mana whakahaere mō te rautaki, te haepapatanga tūmatanui, me te ngākau pono o ngā kōrero ā-rōpū whakahaere.
Dr Julian Wilcox (Ngāpuhi, Te Arawa, Ngāti Tūwharetoa) tētahi o ngā mema tuatahi o Whakaata Māori. He kaipāpāho mātanga me ōna wheako ki te pāpāho Māori i roto i ngā tekau tau kua hipa. He kaimahi mana whakahaere o mua, ā, ināianei koia te reo o The Hui me Māpuna i runga i Te Reo Irirangi o Aotearoa.
Ka kopoua te tokotoru nei mō te toru tau atu i te Hune 2026.
