Listen Now: 
Iwi reo
Kia kaha ake nga iwi ki te whakaora i te reo Maori.
Koia te korero a te Minita Take Maori a Pita Sharples ki nga kaihaapai o te reo i tae atu ki nga Tohu o te Reo Maori i Tuuranga i nga rangi whakataa nei.
Hai taa Sharples ano e tautoko ana ia i te rautaki a te Taura Whiri i te Reo Maori kia tuku atu ki nga iwi te mana whakahaere o taua taonga no te mea i te mutunga ake ko nga hapuu me nga iwi nga kaipupuri o te reo.
Tohu reo
Kua riro i te Reo Irirangi o Ngati Porou me Te Aitanga a Hauiti te mana nui
i nga Tohu o te Reo Maori mo te whakapaahotanga o te tangihanga o Parekura Horomia.
Ono rau taangata i tatuu ki Tuuranga i nga raa whakataa ki taua hui nui hai whakanui i nga kaihaapai o te reo Maori.
E hia kee taangata, e hia kee roopu i whakahoonoretia koni atu i a ratou i tuku atu i te tohu haapori mo te reo Maori ki a Wharehuia Milroy o Ngai Tuuhoe kua roa te kaumaatua raa e uu ana ki nga kaupapa mo te orangatonutanga o to tatou reo rangatira.
Te Uri o Hau takoha
Ka tuu tonu a Te Uri o Hau hai kaitiaki o te aakau i Te Aarai paatata atu ki Mangawhai ahakoa kua takohatia he waahanga o taua whenua ki te Kaunihera o Taamaki.
Ka hoatu te iwi i tetahi whenua 172 heketea te rahi ki te Kaunihera kia whakaaetia taa ratou mahere ki te whakatuutuu whare i taua takiwaa.
Hai taa Deborah Harding toihau o Te Uri o Hau kaore ano kia korerotia nga tikanga whakahaere o te whenua mo nga raa kei te haramai.
Ngapuhi tirohanga
E kore pea a Ngaapuhi e tautoko te whakaaro mo te whakatuuranga o te Kaunihera kotahi mo te rohe whaanui o te Taitokerau.
Hai taa Sonny Tau te tiamana o te runanga mehemea ka whai i tera whakaaro e kore kaahore e whakanguu ai te Maori he paku no tona reo.
Hai taana ano e tika ana kia whai tuuru te Maori i te teepu kei reira te hunga whakarite whakatau na reira ki te kore te Maori e whai reo i raro i nga tikanga hou, kaahore he take o te kaupapa.
Hukapapa rewa
Kei te tere rewa te hukapapa i te whenua o Antarctica ki etahi rangahau no Ruaumoko tetahi porohanga o te hee.
E meingatia ana ko te paahana o nga puia kei raro rawa i te mata o taua whenua totoka he paanga kino ki nga moana o te ao te hiirere o te waimaori a tona waa ka whakararu i te taiao me te ahuarangi.
Kaati ka haere tonu nga rangahau a nga kaipuutaiao, kia tirotiro te ahu pehea o nga ahuatanga nei.
Maara kai
Ko ehea nga tupu Maori e ora ai i te whenua hauhau o Poneke?
Koia te puna o te rangahau a te tari Maori o te Whare Waananga o Wikitoria e whakarite ana he maara kai kei te taha o to ratou whare ako.
E mea ana nga kaiako ka uu ratou ki nga tohutohu o te tuawhakarer otiraa o te maramataka Maori kei te kohikohi hoki i nga huawhenua i whakatupuria i mua atu i te taenga mai o te Paakeha ki Aotearoa.
Copyright © 2013, UMA Broadcasting Ltd
RELATED NEWS
